Problemy z płynnością finansową trzeba rozwiązywać szybko, zanim staną się poważnym zagrożeniem dla rentowności przedsiębiorstwa. Nie oznacza to jednak, że można działać pochopnie i bez planu. Poprawa płynności finansowej jest możliwa już w ciągu kilku tygodni, ale do osiągnięcia trwałych efektów są potrzebne strategiczne zmiany. Jak działać, gdy w firmie brakuje równowagi pomiędzy przychodami a zobowiązaniami?

Na czym polega płynność finansowa firmy?

Płynność finansowa przedsiębiorstwa to sytuacja, gdy jest się w stanie opłacać krótkoterminowe zobowiązania:

  • na czas (bez zatorów płatniczych);
  • w całości, bez rozbijania kwot na raty;
  • bez nieplanowanego zadłużania się.

Oznacza to, że gdy przychodzi czas zapłaty faktury, spłaty rat kredytowych czy wypłaty wynagrodzeń, firma nie ma z tym problemu – na jej koncie znajdują się przeznaczone na te cele środki.

Jak może wyglądać brak płynności finansowej w firmie? W finansach takiego przedsiębiorstwa panuje chaos: nie można opłacać faktur od kontrahentów, gdyż czeka się na płatności od własnych klientów. Może się zdarzyć, że brakuje pieniędzy na wypłatę wynagrodzeń w ustalonym terminie. Aby poradzić sobie z brakiem płynności finansowej, firma musi sięgać po krótkoterminowe kredyty i pożyczki – na dłuższą metę nie rozwiązują one jednak problemu.

Dlaczego utrzymanie płynności finansowej jest tak istotne?

Warto robić wszystko, by zapewnić firmie utrzymanie płynności finansowej. Taka równowaga pomiędzy wpływami a zobowiązaniami przekłada się na większość obszarów działalności:

  • Zapewnia bezpieczeństwo finansowe, także w razie kryzysu i nieprzewidzianych wydatków – to ważne zwłaszcza w branżach o dużej sezonowości i podatności na zmiany rynkowe.
  • Buduje relacje z kontrahentami – dzięki terminowemu regulowaniu zobowiązań można zyskać atrakcyjne warunki płatności czy liczyć na pierwszeństwo dostaw.
  • Zwiększa satysfakcję pracowników – wypłata wynagrodzeń na czas to podstawa, gdy chce się móc liczyć na zaangażowanie zespołu.
  • Zapewnia dodatkowe możliwości finansowe – banki i inne instytucje wymagają utrzymywania płynności finansowej w przypadku ubiegania się o kredyty, pożyczki czy dotacje (jest to starannie sprawdzane).
  • Ułatwia rozwój i realizację inwestycji – poduszka finansowa pozwala wdrażać innowacyjne projekty czy zdobywać nowe rynki bez ryzyka zadłużenia.

Jakie są główne przyczyny utraty płynności finansowej?

Brak płynności finansowej nie jest problemem, który pojawia się z dnia na dzień. Rzadko jest też wynikiem przypadku. Mogą się oczywiście zdarzyć nieplanowane wydatki czy opóźnienia w płatnościach od klientów, sprawnie działające, świadome zagrożeń firmy są jednak na to przygotowane.

Utrata płynności to skutek, a nie przyczyna problemów. Brak płynności finansowej wynika najczęściej z błędów w zarządzaniu. Mogą to być np.:

  • Długie terminy płatności w imię dobrych relacji z klientami. Często zdarza się, że stałym klientom daje się przywileje w postaci odroczonych płatności czy bardzo długich terminów spłaty zobowiązań. Jeśli jednocześnie firma musi szybko regulować własne zobowiązania, powstaje luka: koszty powstają, zanim pojawią się wpływy.
  • Ryzykowne zadłużanie się. Inwestycji i nowych projektów nie należy przeprowadzać za wszelką cenę – zawsze wiąże się to z kosztami. Każda decyzja o wzięciu kredytu czy pożyczki powinna być starannie przemyślana i przeanalizowana pod kątem ryzyka. Jeszcze większym zagrożeniem jest zadłużanie się nie w celu inwestowania, ale spłaty bieżących zobowiązań. To prosta droga do powstania spirali zadłużenia
  • Brak monitorowania – brak płynności finansowej grozi szczególnie firmom, które zamrażają duże ilości pieniędzy w zbyt dużych zapasach czy nie pilnują egzekwowania należności od klientów.
  • Skupienie na jak najwyższej sprzedaży, bez patrzenia na koszty. Aby można było mówić o utrzymaniu lub poprawie płynności finansowej, pomiędzy tymi elementami musi zachodzić równowaga. Wysoka sprzedaż jest pożądana, ale nie powinny jej towarzyszyć zbędne koszty: produkcji, marketingu czy logistyki.
  • Działanie zawsze w taki sam sposób, bez elastyczności i dostosowywania się do zmiennej sytuacji na rynku. Przyczyną braku płynności finansowej mogą być np. wahania kursów walut (jeśli firma sprzedaje za granicę lub kupuje od zagranicznych dostawców), sezonowe spadki sprzedaży, nowa konkurencja w branży.

U podstaw utraty płynności finansowej zawsze leży jedna główna przyczyna: brak planowania. Jeśli decyzje dotyczące kosztów czy inwestycji są podejmowane ad hoc, bez analizy danych, zawsze wiąże się to z większym ryzykiem niż w przypadku, gdy działa się na podstawie choćby najprostszego planu finansowego.

Jakie skutki niesie utrata płynności finansowej?

Warto tu rozróżnić problemy z płynnością finansową i całkowitą utratę płynności. W pierwszym przypadku firma jest w stanie regulować zobowiązania, ale robi to nieregularnie i z opóźnieniami. To negatywnie wpływa na relacje biznesowe: z pracownikami, kontrahentami i innymi partnerami. Ogranicza także jej możliwości, jeśli chodzi o pozyskiwanie dodatkowych środków na działalność (np. kredytów i pożyczek). Firma nie może inwestować i się rozwijać, a przez to trudniej jej poradzić sobie na konkurencyjnym rynku.

Skutki utraty płynności finansowej są znacznie poważniejsze. Przedsiębiorstwo przestaje być zdolne do regulowania zobowiązań i jeśli szybko nie wdroży planu naprawczego, grożą mu zwolnienia pracowników, odpływ klientów. Utrata płynności finansowej wierzyciela może w ostateczności prowadzić do bankructwa.

Jak poradzić sobie z problemami związanymi z płynnością finansową?

Działania można podzielić na takie, które poprawią sytuację na stosunkowo krótko (ale można je wykonać szybko) i takie, które zadziałają długofalowo.

  • Szybkie rozwiązania to: kontakt z klientami w celu wyegzekwowania należności, prośba do kontrahentów o jednorazowe wydłużenie terminu płatności, sprawdzenie zapasów i sprzedaż niepotrzebnych towarów, ograniczenie części wydatków lub przesunięcie ich na kolejny kwartał. Można spróbować ubiegać się o krótkoterminowe kredyty lub pożyczki – przy czym warto zachować ostrożność przy sięganiu po takie źródła finansowania.
  • Rozwiązania, które zapewnią poprawę płynności finansowej na dłużej, to: wdrożenie i realizacja planu finansowego, monitoring kosztów, należności i zapasów, budowanie poduszki finansowej, dywersyfikacja działalności, analiza rentowności projektów i rezygnacja z tych mniej opłacalnych.

Co zastosować, gdy firmę dotykają problemy z płynnością finansową? Zdecydowanie nie sprawdzi się wszystko z tej listy – warto skupić się na tym, co daje realną szansę na poprawę. Przy wyborze optymalnych rozwiązań może pomóc ekspert z zewnątrz, który na podstawie analizy sytuacji firmy zaproponuje skuteczne rozwiązania. Zauważasz niepokojące objawy problemów z płynnością finansową? Pora działać – zgłoś się do Redegate, a znajdziemy dla Ciebie doradcę, który wie, co robić!